Enska

Oftast þegar ég tala ensku líður mér eins og ég sé að reyna að vera "kúl." Ég þarf mjög reglulega að minna sjálfan mig á að ég tala ensku vegna þess að útlendingarnir skilja ekki íslensku.

Aukahlutirnir sem skapa sterkan karakter

Í vikunni sem leið skoðaði ég gleraugnaumgjarðir í tveimur gleraugnabúðum, með umgjarðarkaup í huga. Í þeirri fyrri var ég spurður hvort ég hefði eitthvað ákveðið í huga. Ég neitaði og fékk þá að sjá fullt af umgjörðum, með ólíkum eiginleikum og útliti. Sumar umgjarðanna sagði sölumaðurinn að hefðu mjög sterkan karakter. Misjafnt var hve sveigjanlegar umgjarðirnar voru, hann sýndi mér t.d. tvennar umgjarðir frá sama framleiðanda sem voru úr sama efni og líkar í útliti, en á öðrum þeirra mátti sveigja armana upp og niður og borga rúmar 10 þúsund aukalega fyrir það. Ekki tókst að sannfæra mig um nauðsyn þessa möguleika.

Í seinni gleraugnabúðinni voru mér líka sýndar umgjarðir með ólíkum sveigjanleika, en þar virtist karakter umgjarðanna vera það sem helst greindi þær hverja frá annarri. Meira áberandi umgjarðir voru umgjarðir með sterkari karakter. Mér leist yfirleitt betur á lítt áberandi umgjarðir. En auðvitað fór ég síðan að velta fyrir mér hversu sterkur karakter ég væri og hvort gleraugnaumgjarðir gætu styrkt karakter minn. Gæti ég ef til vill styrkt karakter minn um fjórðung, bara með því að punga út 30 þúsundum aukalega í umgjarðir með nautsterkum karakter? Þetta krafðist verulegrar umhugsunar og heilabrota, en á endanum var ég nógu sterkur karakter til að fúlsa við gylliboðum um umgjarðir með dúndrandi sterkum karakter og yfirleitt hærra verði eftir því. Menn hafa misjafnan smekk, en ég trúi varla að þeir sem hafa smekk fyrir áberandi umgjörðum líti á þær sem merki um sterkan karakter, en hvað veit maður.

Umtalað er hve sterkur karakter Sævar er. Það skýrist af þremur þáttum:
Gleraugnaumgjarðirnar sem hann notar skýra 50% af karakter hans, jeppinn 30%
og bílalánið 20% (hann fékk sér bílalán með virkilega sterkum karakter sko, svo sagði sölumaðurinn að minnsta kosti).

Google hefur vit fyrir fólki

Áðan gúgglaði ég orðið "þaulsætnu", vegna þess að ég ætlaði að nota það í ritgerð og vildi vera viss um að ég væri ekkert að rugla með það. Google taldi sig vita betur og spurði hvort ég ætti við "palestínu" eins og meðfylgjandi mynd sýnir:


Auðvitað hefði verið möguleiki að ég hefði velt fyrir mér: "Hvar eru nú aftur stöðug átök og stríð sem sagt er frá í fjölmiðlum? Er það ekki í Þaulsætnu? Best að gúggla það".

Annars er "þaulsætnu" og "palestínu" ekki sérstaklega líkt.

Yfir getu

Um daginn sagði einhver, minnir að það hafi verið einn íþróttafréttamanna Sjónvarpsins ,að handboltalandsliðið hefði spilað yfir getu á móti Frökkum á HM í fyrra þegar þeir jörðuðu þá. Ég hef heyrt fleiri nota þetta orðalag áður.

Hvernig er hægt að spila eða standa sig yfir getu? Það sem menn gera er væntanlega það sem þeir geta.

Hvernig hljómar þetta...

• Bílasalinn: "Hér er ég með eldgamla handónýta bíldruslu, en stundum skilar vélin afköstum yfir getu og þá er þetta þvílíkur eðalvagn!"
• Námsmaðurinn fer ólesinn í próf, kann ekkert en stendur sig síðan yfir getu og fær 10.

...?

Lús í spilum

Þegar ég var yngri spilaði ég oft við ömmu. Ég var oft látinn stokka eins og gengur og gerist en stokkaði iðulega of mikið að hennar mati. Þá fleygði hún oftast fram frasanum:

"Stokkaðu nú ekki lús í spilin, drengur!"

Í gamla daga hefur sjálfsagt oft komið fyrir að spilastokkarnir væru lúsugir eftir að einhver hafði stokkað þá of lengi. Ekki ósvipað og þegar líf kviknar í mjölinu og svona. En þetta er góður frasi og mætti yfirfæra hann á fleiri hluti, til dæmis:

• Við uppvask þegar vaskari virðist ætla að vaska pottinn of vel upp: "Vaskaðu nú ekki lús í pottinn!"
• Við grillið þegar grillarinn virðist í þann mund að brenna borgarana: "Grillaðu nú ekki lús í borgarana!"
• o.s.frv.
  

Búrma/Myanmar

Fjölmiðlar hafa undanfarið fjallað mikið um vargöld í Búrma vegna herstjórnar sem stjórnar með harðri hendi þar, í Myanmar.

En þetta er einmitt sami staðurinn, Búrma og Myanmar. Sjálfsagt hefur það valdið ruglingi meðal almennings, sem hlýtur að spyrja sig hvort óánægja með herstjórn sé í Búrma eða Myanmar eða bæði á sama tíma, tveir fyrir einn. Það sem veldur enn meiri ruglingi er þegar fréttamenn virðast ekki einu sinni sammála um hvernig eigi að bera fram Myanmar, þannig bera sumir fram [míanmar], aðrir [mjanmar] og enn öðrum er þetta allt saman gjörsamlega ofviða og reyna þá að klastra þessu tvennu einhvern veginn saman, sem hljómar þá kannski [míamjanmar].

Skyldu ritstjórar fjölmiðla leggja starfsmönnum línurnar á innanhússfundum -> "Skýr ritstjórnarstefna okkar fjölmiðils er að tala um MJANMAR, en ekki eitthvað bölvað búrma eða míanmar. Misbrestur hefur orðið á þessu hjá vissum fréttamönnum, taki það til sín sem eiga."

Mér finnst Búrma flottasta heitið, sé það notað þarf enginn að velkjast í vafa um framburðinn nema einhver sérvitringurinn kjósi að túlka nefnið sem Brúmma.

Til Akranesar, Selfossar og Akureyris

Davíð Þór Jónsson skrifaði góða bakþanka á sunnudagsblað Fréttablaðsins. Þar fjallar hann um nokkra eldheita aðdáendur Simpsons sem sjá rautt yfir íslenskri talsetningu myndarinnar sem þeir kalla m.a. "peningasóun". Eins og sumum er kunnugt þýddi hann og staðfærði myndina á íslensku. Besta efnisgreinin hjá honum er þessi:

"Að vísu virðist andúð fólks á talsetningunni vera meiri eftir því sem það er verr skrifandi á íslensku. Þannig agnúast einn netverji út í talsetninguna í næstu færslu á eftir frásögn af keppnisferð "til Akranesar". Guð forði honum frá að heyra íslensku talaða."

Þetta minnir mig á hvað mér finnst frábært þegar fólk er með stólpakjaft og talar bandvitlaust mál. Ósjálfrátt fer maður að bera virðingu fyrir slíku fólki og leggur við hlustir. "Þessi er efnilegur" hugsar maður og sér viðkomandi fyrir sér sem næsta forseta eða biskup. "Láttu hann heyra það!" langar mann að segja við mannvitsbrekkuna þar sem hún eys úr skálum reiði sinnar og visku, t.d. með því að beygja bæjarnöfn svona:

• til Akranesar
• til Selfossar
• til Akureyris

Ég ákvað að fletta "Akureyris", "Selfossar" og "Akranesar" upp á Google. Niðurstöður voru þessar:

• Akranesar (614 niðurstöður)
• Akureyris (12.000!)
• Selfossar (557).

Frábært.

Semi

Enska forskeytið semi- (ísl. hálf-) virðist hafa náð talsverðum vinsældum á landinu. Sumir eru ekkert að spara það, kannski ekki ástæða til.

Reyndar er semi-fyndið þegar menn eru farnir að troða þessu allsstaðar inn og segja t.d. að eitthvað hafi verið semi-leiðinlegt en eiga við mjög leiðinlegt, eða að e-ð hafi verið semi-skemmtilegt sem þeim fannst í raun fokkin' geðveikt. Eða hefðu þeir talað um hálfleiðinlegt/hálfskemmtilegt ef enska forskeytinu góða hefði ekki verið til að dreifa? Stundum gæti maður haldið að menn væru á samningi og fengju ákveðna upphæð fyrir hvert semi sem þeim tekst að skjóta inn í mál sitt.

Íslendingasögur:
Þá um kvöldið varð Egill hamrammur...

Íslendingasögur í nútímaþýðingu?:
Um kvöldið varð Egill semi-"hamrammur" (wtf?) og fór út að djamma.

Pyndingar eða pyntingar?

Í íslensku er leyfilegt að rita og segja hvort heldur sem er pyndingar eða pyntingar. Þessu verð ég að mótmæla, annar rithátturinn (og talmálshátturinn) er gjörsamlega út í hött og lýsir verknaðinum þúsund sinnum verr heldur en hinn.

Pyndingar hljómar eins og væmnir belgískir konfektmolar en pyntingar lýsir hins vegar hugtakinu afar vel vegna þess að þar er hart t til áherslu. Með öðrum orðum er asnalegt að leyfa yfirhöfuð orðómyndina pyndingar.

Í ensku er orðið líka mjög lýsandi, "torture", inniheldur meira að segja tvö t til áhersluauka. Hversu asnalegt væri að segja "dordure"? Hver tæki mark á því?


"Dordure"?